Note-scenario

 

De verliezen werden op twee manieren veroorzaakt
Ten eerste ondervonden beleggers natuurlijk de gevolgen van de negatieve koersontwikkelingen. Aandelenportefeuilles daalden met tientallen procenten tegelijk, en soms nog meer door het gebruik van een hefboom (beleggen met geleend geld, ook toen al!). 

Een tweede oorzaak van de grote verliezen werd gevormd door de vele transacties die beleggers in een toestand van paniek deden. Overmand door emotie en angst worden in dergelijke omstandigheden bijna altijd beslissingen genomen die nog eens extra schade aan het resultaat van een effectenportefeuille toebrengen. 

Enkele crises verder 
Het is 2008 en we zijn inmiddels enkele crises (1989, 1998, 2001) verder. Tot nu toe leken elke keer weer de omstandigheden uniek tijdens een dergelijke crisis, en viel de schade achteraf mee. Dat lijkt een geruststellend gegeven, maar het is de vraag of dat ook nu weer geldt. De orkaankracht die de financiële markten teistert, houdt ongekend huis. 

Grote bancaire instellingen wankelen
Wat de situatie nu wezenlijk doet verschillen met vorige crises is dat grote bancaire instellingen wankelen en alleen via noodgrepen overeind kunnen worden gehouden. Dat heeft consequenties voor beleggers, ook voor degenen die gestructureerde (garantie)producten in portefeuille hebben. De trieste gevolgen van de teloorgang van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers spreekt in dit opzicht voor zich.

Wat staat beleggers in gestructureerde producten nu te doen? 
Probleem is dat velen op een behoorlijk verlies staan, wat verlammend kan werken. Niemand bouwt graag posities met verlies af. Soms is dat echter niet te vermijden. Of dat moet gebeuren, hangt van elk product afzonderlijk af, in samenhang met de rest van de portefeuille. 

1. Spreiding over debiteuren
Met de kennis van nu – het onmogelijk geachte is mogelijk geworden – blijkt dat een goede spreiding over debiteuren (uitgevende instellingen) van belang is. Zelfs tot voor kort solide geachte financiële bedrijven komen in de problemen. Beoordeel uw portefeuille op deze spreiding en tracht zo nodig tot eventuele aanpassingen te komen.

2. Beoordeel elke note afzonderlijk
Een tweede advies dat ik u wil geven, is afzonderlijk elke note of elk certificaat in uw portefeuille te beoordelen in relatie tot de huidige marktprijs. Sommige notes zijn enorm in prijs gedaald, wat twee hoofdoorzaken kan hebben:

• De obligatiecomponent kan sterk in waarde zijn gedaald door twijfels over de kredietwaardigheid van de uitgevende instelling. In dat geval moet u bedenken of u zelf nog het kredietrisico wilt lopen. Als dat niet het geval is, overweeg dan de note te verkopen, ook al staat die op verlies.
   
• Ook is het verstandig te kijken naar het verloop van de onderliggende waarde (bijvoorbeeld indices of aandelen). Wat moet er gebeuren met de onderliggende waarde om de note alsnog in koers te laten stijgen, of zelfs nog op winst uit te laten komen. Is dat een scenario waarin u zelf niet meer gelooft, schroom ook dan niet de positie te liquideren om zo ruimte te maken voor kansrijker alternatieven.

Positieve invalshoek op huidige problemen
Zoals elke crisis biedt ook deze de belegger kansen. Door de kredietcrisis is de obligatiecomponent van met name garantieproducten soms zeer laag gewaardeerd. Dat kan ertoe leiden dat met een garantieproduct meer rendement kan worden gemaakt dan met een directe belegging in de onderliggende waarde! 

Gunstige risico-rendementsverhoudingen
Dat heeft te maken met het feit dat beleggers het niet nakomen van de garanties door de uitgevende instelling als een groter risico zien dan de ontwikkeling van de onderliggende waarde zelf. Beleggers die vertrouwen hebben (en houden) in de uitgevende banken kunnen op deze manier notes bemachtigen met zeer gunstige risico-rendementsverhoudingen. 

Boodschap van Marcel Tak
Bekijk nuchter – eventueel met uw adviseur – de kansen en risico’s van elke note afzonderlijk, in samenhang met de rest van uw effectenportefeuille. Financiële schade door de actuele gebeurtenissen is al erg genoeg; laat die niet oplopen door emotioneel en ondoordacht handelen.

Voorbeeld
Elk garantieproduct bestaat uit een obligatiecomponent en een optiecomponent. Door de gedaalde aandelenkoersen is de optiecomponent natuurlijk veel minder waard geworden. In dit geval ga ik uit van een bijna-halvering van € 20,– naar € 12,–. 

Ook de obligatiecomponent is in waarde afgenomen, omdat beleggers minder vertrouwen hebben in de uitgevende financiële instelling. In sommige gevallen is het obligatiedeel, dat oorspronkelijk bijvoorbeeld € 80,– waard was, gedaald naar € 65,–. Dat betekent dat de note, die oorspronkelijk op € 100,– werd uitgegeven, nu aangekocht kan worden voor € 77,–. 

Deze situatie biedt mogelijkheden. Als de onderliggende AEX-index zich herstelt, zal de optiecomponent weer in waarde kunnen stijgen. Daarnaast kan, als het vertrouwen in de financiële instelling weer terugkeert, ook de obligatiecomponent in koers herstellen. Op die manier kan de belegger dubbel van een terugkeer naar normale omstandigheden profiteren: zowel de optie- als de obligatiecomponent stijgt in waarde. 

Er is dus extra rendement te behalen, maar de belegger moet naast een optimistische AEX-visie ook een positieve kijk hebben op het wel en wee van de uitgevende instelling.