Gestructureerde producten: als een komeet

 

Ik voeg daar onmiddellijk aan toe dat de vragen dan wel terecht kunnen 
zijn, het moment waarop ze worden gesteld is minder gelukkig. Als het 
huis in brand staat, is het rijkelijk laat de procedure door te nemen wat 
te doen in een dergelijke situatie.

Beleggers zouden zichzelf een groot plezier doen door vooraf, bij het inne-
men van een positie, te overdenken welke scenario’s er mogelijk zijn en 
vervolgens wat de mogelijke ontwikkelingen voor gevolgen hebben voor de
waarde van de effectenportefeuille. 

Voorsprong op 'gewone' beleggers
Helaas gebeurt dat niet altijd en worden beleggers telkens weer overvallen
door gebeurtenissen zoals we die de afgelopen maanden hebben gezien. Ik 
heb zelf het idee dat beleggers in gestructureerde producten wat dat betreft
een voorsprong hebben op ‘gewone’ beleggers. 

Oordeel over de kansen
Waarom denk ik dat? Bij de aanschaf van notes of certificaten spelen twee
elementen een belangrijke rol. Ten eerste moet de belegger een oordeel geven 
over de kansen van de onderliggende waarde (bijvoorbeeld aandelen, 
grondstoffenindices) van het financiële product. Zo zien we het laatste jaar veel 
structuren waarbij ingespeeld wordt op de koersontwikkeling van één of meerdere
aandelen.

Als op één van de peildata een vooraf bepaald aantal aandelen aan een vastgesteld
koerscriterium voldoet, bijvoorbeeld gelijk of hoger noteren dan de startwaarde, lost 
de note vervroegd af, inclusief een premie voor elk jaar dat het product heeft uit-
gestaan. Dit zijn de zogenaamde autocallable notes. 

Oordeel over de uitbetaling
Naast de inschatting van de kans dat de aandelen een gunstig koersverloop laten 
zien, moet de ‘gestructureerde belegger’ zich ook een oordeel vormen of de 
uitbetaling bij de verschillende scenario’s interessant is in relatie tot de risico’s. 
Alvorens een note wordt aangeschaft, zal de belegger zich dus een beeld vormen 
over de mogelijke positieve en negatieve scenario’s. Als hij dat al niet zelf doet, zal 
de brochure hem daarbij vaak helpen. In de meeste daarvan worden tegenwoordig 
uitgebreide voorbeelden gegeven van het rendement van de note bij gunstige en 
minder gunstige prestaties van de onderliggende waarde.

Gestructureerd denken
Tot dit ‘gestructureerde’ denken over risico’s wordt de belegger die zich beperkt tot 
de koop van aandelen en obligaties minder snel aangezet. Er is immers geen 
brochure beschikbaar als u een aandeel ING koopt, of rendement probeert te 
maken met een bedrijfsobligatie van Ahold. 

Risicobewustzijn
Het mogelijk grotere risicobewustzijn van beleggers in gestructureerde producten 
vrijwaart hen natuurlijk niet van de gevolgen van koersdalingen. De eerder-
genoemde autocallable notes hebben in januari een flinke koersduikeling gemaakt. 
Niet verwonderlijk, het zijn risicovolle producten met als compensatie een mogelijk 
hoog rendement. 

Garantieproducten
Het is logisch dat de houders van garantieproducten onder de turbulente markt-
omstandigheden van de laatste maanden beter af zijn. Natuurlijk, als de koersen 
verder dalen en zich daarna niet (fors) herstellen, wordt het perspectief op 
rendement wel steeds kleiner. Maar de wetenschap dat aan het eind van de looptijd
de hoofdsom beschermd is, zal toch een goede bijdrage aan de nachtrust leveren.

Lookback notes
Het meeste plezier van gestructureerde (aandelen)producten hebben misschien wel 
de houders van de vorig jaar uitgegeven lookback notes. Dat zijn weliswaar geen 
constructies met een volledige garantie, maar anders dan de producten met een 
volledige hoofdsombescherming kunnen deze notes echt profiteren van sterk 
neerwaartse koersbewegingen. 

De lookbacks prikken de laagste koers vast gedurende een deel van de looptijd, 
waardoor de startkoers van de index bij (grote) koersdalingen veel lager ligt dan 
de indexstand bij uitgifte. De koersen van deze notes hielden zich in het algemeen 
goed. In sommige gevallen daalden de onderliggende indices met 20% of meer, 
terwijl de schade van de lookback note beperkt bleef tot slechts enkele 
procentpunten. Van een eventueel herstel vanaf de lage vastgezette koersniveaus
profiteren deze notes vervolgens volledig.

Uitzicht op een mooi rendement
Beleggers die vorig jaar de juiste visie op de beurs hadden en daarbij dit soort goede
producten in hun portefeuille opnamen, hebben – ondanks alle turbulentie – uitzicht 
op een mooi rendement aan het eind van de looptijd. Dat is in veel gevallen over vijf 
of zes jaar.