Gestructureerde producten: Yes, we can!

 

Als belegger streven we ook naar vooraf gedefinieerde doelstellingen. Het is echter moeilijk op eigen kracht de gewenste resultaten te behalen, want de financiële buitenwereld wordt steeds grimmiger. Neem bijvoorbeeld de problemen met de ‘giftige kredietproducten’ die ten grondslag liggen aan de financieel-economische crisis. Beleggers in deze producten hebben natuurlijk de eerste en grootste financiële klappen opgelopen. 

Verliezen in effectenportefeuilles
Maar de crisis breidde zich uit over de gehele financiële sector, en ook aandelen en obligaties van gezonde bedrijven kregen een enorme tik, waardoor grote verliezen in effectenportefeuilles ontstonden. De financiële wereld is veranderd in een deinende zee waarin de golven opgestuwd worden door onzekerheid en emotie. Het vergt veel stuurmanskunst om in deze vijandige omgeving een succesvolle koers uit te zetten.

Goed uitgerust instrumentarium
Onder deze omstandigheden is het zeer verstandig om een goed uitgerust instrumentarium aan boord van uw effectenportefeuille te hebben. Met opties en andere afgeleide instrumenten kunnen precies de posities worden ingenomen, die passen bij het gewenste risico. Met (gekochte) opties kunnen risico’s verminderen ter wijl het schrijven van opties tot extra rendement kan leiden, uiteraard alleen als de vooraf ingenomen visie juist blijkt te zijn. 

Gestructureerde producten
Er is echter één probleem. Lang niet alle opties die een goede bijdrage zouden kunnen leveren aan een goede risico-rendementbeheersing van een portefeuille zijn via de beurs beschikbaar. Daarnaast ontberen veel beleggers de kennis (of tijd!) om de wel beschikbare opties goed in de effectenportefeuille te integreren. En zo kom ik 
uit bij gestructureerde producten. 

Notes en certificaten hebben, door ingebouwde optieconstructies die vaak niet op de beurs voorhanden zijn, toegevoegde waarde en kunnen de kwaliteit van de effectenportefeuille verbeteren. Ik geef twee voorbeelden.

Voorbeeld 1: voorwaardelijke bescherming
De aandelenmarkten zijn de afgelopen maanden enorm gezakt en de beweeglijkheid is zeer hoog. Op de verlaagde koersniveaus heeft u wellicht geen behoefte aan een volledige bescherming van de waarde van uw beleggingen. Dat komt goed uit, want de daarvoor benodigde (put)opties zijn weliswaar op de beurs voor handen, maar schreeuwend duur. 

Misschien bent u meer geïnteresseerd in een bescherming tegen een gelimiteerde verdere koersdaling (bijvoorbeeld 40%). Daarvoor zijn voorwaardelijke opties nodig, die uitsluitend bescherming bieden als de onderliggende waarde (bijvoorbeeld een aandelenindex) niet met meer dan een vooraf vastgesteld percentage daalt. Die opties zijn bij de actuele hoge beweeglijkheid zeer goedkoop, maar helaas niet op de beurs te verhandelen. 

Gestructureerde producten bieden uitkomst. Er zijn de afgelopen jaren veel constructies uitgegeven met dergelijke voorwaardelijke garanties, en ook nu zien we ze met enige regelmaat geëmitteerd. Omdat de gebruikte voorwaardelijke
opties goedkoop zijn, is er naast de voorwaardelijke bescherming toch nog een mooi rendementsperspectief, en kunnen ze vaak goed profiteren van een (gematigd) koersherstel.

Voorbeeld 2: obligaties
Binnen de eurozone is een opmerkelijke ontwikkeling aan de gang. De rentetarieven tussen de landen loopt zeer sterk uiteen. De Duitse overheid betaalt voor een 10-jarige obligatie circa 3%, terwijl de Griekse staatsobligaties met dezelfde looptijd 5,8% renderen. Beleggers die verwachten dat Griekenland binnen de EU blijft en zijn schuldverplichtingen zal kunnen nakomen, willen profiteren van dit grote renteverschil.

Als de rust terugkeert, zal het renteverschil weer afnemen, uiteindelijk misschien wel weer naar het oorspronkelijke niveau van circa 0,3%. Maar hoe kan daarvan geprofiteerd worden? Het kopen van Griekse staatsobligaties geeft geen garantie op succes, want velen verwachten een algehele stijging van de rente op staatsleningen. Als de Duitse rente zou stijgen naar het niveau van de Griekse rente schiet de belegger niet veel met zijn visie van een afnemend renteverschil op, helemaal niet als de Griekse rente met bijvoorbeeld de helft van het Duitse percentage zou stijgen. Dan is het renteverschil weliswaar afgenomen, maar de (Griekse) obligatie is dan toch in waarde gedaald en het totaalresultaat is teleurstellend.

Om optimaal te profiteren van de visie van afnemende renteverschillen moeten Griekse staatsobligaties worden gekocht (long-positie), en gelijktijdig Duitse staatsobligaties verkocht (short-positie). Dit is een ingewikkelde constructie die veel kennis van zaken vereist, en moeilijk kan worden opgezet. Hier kunnen gestructureerde producten een belangrijke rol spelen. 

Ik denk bijvoorbeeld aan een constructie met een looptijd van een jaar of twee, waarbij aan het eind van de looptijd mogelijk een aantal keer, bijvoorbeeld vijf, de afname van het renteverschil wordt uitgekeerd. Als na twee jaar het renteverschil tussen de obligaties van beide landen is afgenomen met 1,8% (van 2,8% naar 1,0%), is de uitkering aan het eind van de looptijd gelijk aan 9% (= 5 x 1,8%). 

Bij een vergroting van het renteverschil is er verlies. Dat spreekt vanzelf, want beleggen is helaas niet gelijk aan een loterij zonder nieten. Maar in deze voorbeeld-
constructie heeft de belegger geen last van een algehele rentestijging, het gaat uitsluitend om de ontwikkeling van het renteverschil. 

In tegenstelling tot de eerdergenoemde notes met voorwaardelijke bescherming heb ik dergelijke renteproducten nog niet gezien. Een mooie taak voor de uitgevende instellingen om dit soort notes naar de markt te brengen. Het zijn weliswaar geen gemakkelijke constructies, maar ik ben er van overtuigd: het moet kunnen!