Columns Marcel Tak
Tak is actief als columnist voor diverse media. Met zijn rubriek ‘10 van Tak’ op de website IEX.nl waarin nieuwe beleggingsproducten worden belicht, heeft hij een flinke reputatie opgebouwd.
Hij wordt gezien als dé autoriteit op het gebied van gestructureerde producten.
Financiele vervoermiddelen
Geld & Beleggen nr. 1 2010
Ik vroeg mij laatst af hoeveel kennis wij hebben over de vervoermiddelen waar we gebruik van maken. Weet u hoe uw auto in elkaar is gezet? Wat u onderweg moet doen om in geval van pech uw voertuig weer aan de praat te krijgen? Ik vermoed dat de algemene kennis over uw auto zich zal beperken tot het vinden van de tank waar de benzine in gedeponeerd moet worden. Is dat erg?
Ik denk van niet. U mag er vanuit gaan dat uw auto goed in elkaar is gezet. Zijn er toch problemen dan staan garage, Wegenwacht of Route Mobiel gereed om u weer op weg te helpen.
Gestructureerde producten
Met deze aanloop kom ik uit bij gestructureerde producten. Een vergelijking tussen de belegger in deze financiële instrumenten met de reiziger is op zijn plaats. Beleggers willen ook een bepaald doel bereiken en kunnen daar allerlei financiële vervoermiddelen voor gebruiken. Sommige instrumenten maken gebruik van een hefboom die de mogelijkheid geeft eerder op de plaats van bestemming te komen.
U stapt bijvoorbeeld in een note zonder enige garantie, met de AEX als onderliggende waarde. De eventuele stijging van de index krijgt u dubbel uitgekeerd, zonder limiet. U loopt in dergelijke constructies het risico, als de AEX fors daalt, voortijdig uit de bocht te vliegen en niet op de plaats van bestemming te arriveren. Aan de andere kant van het spectrum vinden we de garantieproducten.
Welk financieel vervoermiddel u ook kiest, ook hier geldt dat u er alleen gebruik van kunt maken als u weet hoe u met de verschillende instrumenten moet omgaan. Dat kan alleen als er voldoende transparantie is.
Transparant en simpel
In de financiële wereld is de roep om transparantie en om simpele financiële producten de laatste tijd toegenomen. Dat is verklaarbaar. Er hebben zich de laatste jaren verschillende ongelukken voorgedaan. Niet alleen particuliere beleggers, maar zelfs professionals bleken de werking van complexe structuren soms niet te hebben doorgrond. Met de miljardenverliezen in het bankwezen als gevolg.
Ik ben sterk voor een goede doorzichtigheid van financiële producten. Mijn dagelijkse arbeid is het uitpluizen van de werking van de nieuwe producten die naar de markt worden gebracht. Toch wil ik enige nuancering aanbrengen naar de roep om simpele producten en transparantie.
Wat betreft de door sommigen gewenste nadruk op simpele producten wijs ik er op dat dit niet wil zeggen dat daarmee financiële problemen uitgesloten zijn. Ook risicovolle producten kunnen een heel simpele structuur hebben. Een voorbeeld is de reverse convertible note. Dit zijn constructies die bestaan uit een obligatie en een geschreven put optie op een aandeel of index. Als het onderliggende aandeel of de index flink in waarde daalt, wordt er een volledig koersrisico gelopen en kan aan het eind van de looptijd een groot verlies ontstaan.
Mijn tweede opmerking gaat over de roep om transparantie. De vraag die hierbij opdoemt, is welke transparantie van belang is. Betekent het dat van elk product precies uitgelegd moet worden hoe de constructie in elkaar is gezet? Is het voor de potentiële belegger in een gestructureerd product goed om te weten welke opties gebruikt zijn om tot de specifieke karakteristieken van de note te komen?
Ik denk niet dat dit noodzakelijk is. Net zoals u niet op de hoogte bent van de precieze techniek die gebruikt is om uw auto de benodigde kwalificaties te geven. U hoeft niet per se te weten hoe uw product technisch in elkaar zit. Maar het is belangrijk om vooraf te weten dat er bijvoorbeeld geen dividend wordt uitgekeerd, wat de looptijd en de onderliggende waarden van een product zijn en welke risico’s u loopt.
Toegang tot professionele strategieën
Eén van de voordelen van gestructureerde producten is dat particuliere beleggers juist toegang krijgen tot meer complexe professionele strategieën. Het is de uitdaging voor financiële instellingen om hoogwaardige producten met veel toegevoegde waarde naar de markt te brengen. Daar mag best een complexe structuur aan ten grondslag liggen. Als de voorwaarden maar duidelijk zijn, de informatie transparant, en de belegger enige kennis van zaken heeft. Een goed financieel product is eigenlijk niet anders dan een met hoogwaardige techniek volgestampt vervoermiddel. Of het nou een auto of trein betreft.