Italie is een rijk land

 

De problemen in Italië culmineerden afgelopen weekeinde in het aftreden van premier Berlusconi, wat door veel Italianen met instemming werd begroet. Maar heeft Mario Monti, premier van het interimkabinet dat tot 2013 zal regeren, een kansrijke zaak onder zijn hoede. Of beter gezegd, hoe gezond of ongezond is het land nu werkelijk. De Britse hoofdeconoom van ING, Mark Cliffe, stelt dat het land in principe solvabel is. Zo denkt ook Tim Legierse, senior econoom internationale macro-economie bij Rabobank, die we uitgebreider spraken, erover.

Legierse: “Er is objectief gezien geen enkele reden dat Italië niet aan zijn schulden kan voldoen. Het is een rijk land. De schulden van het land zijn nu natuurlijk te hoog, dat maakt Italië gevoelig voor een hogere rente. Maar je hebt niet veel maatregelen nodig om het begrotingstekort om te buigen. Met een klein beetje bezuinigen en met wat belastingverhogingen ben je er al. In principe zijn de aanzetten die al onder Berlusconi zijn gezet en die nu verder door Monti zullen worden uitgewerkt een flinke stap in de goede richting.

Zo is er al een aanzet tot hervorming van de pensioenen gegeven. Bovendien heeft Italië in de aanloop naar de euro, in de jaren negentig van de vorige eeuw, al laten zien dat het land begrotingsdiscipline kan opbrengen. Daarnaast zijn er gunstige en doorgaans wat onderbelichte punten. Zo zullen de pensioen- en zorgkosten tot 2060 nauwelijks toenemen met het huidige beleid. Als ze de pensioenleeftijd nog wat ophogen, wordt dat nog beter. Bovendien is het historisch steeds zo geweest, in tegenstelling tot de situatie in Spanje, Portugal en Griekenland, dat er grote spaaroverschotten bij huishoudens waren en zijn. Door belastingverhogingen kun je die overschotten naar de overheid krijgen.’’

Groei

Maar je wilt liever niet alleen afhankelijk zijn van bezuinigingen, maar ook groei tonen, stelt Legierse. “En dan zijn er wel structurele problemen die de groei in de weg staan. Zoals de rigide arbeidsmarkt en de bureaucratie en corruptie die hinderen bij het opzetten van een eigen bedrijf. De arbeidsmarkt wordt echt een proleem. Nu is grofweg 10% van de werknemers makkelijk te ontslaan en 90% niet. Of Monti daar al beweging in krijgt, valt te bezien, want in de aanloop naar de verkiezingen van 2013 zullen politieke partijen natuurlijk de ontslagbescherming inzetten om kiezers te lokken. Maar als je uitzicht krijgt op een hogere economische groei, bijvoorbeeld door een hogere arbeidsparticipatie van vrouwen, zoals in Nederland in de jaren negentig van de vorige eeuw, dan kun je behoorlijk gaan groeien. En dan kun je het bittere van de bezuinigingen zoeter maken.’’