Bestuurders beursgenoteerde bedrijven steeds vaker aandeelhouder

 

Momenteel heeft 17% van de topbestuursleden van bedrijven uit de AEX- en de Midkap-index de afgelopen twee jaar verplicht aandelenbezit opgelegd gekregen door de beloningscommissie. Drie jaar geleden gold deze verplichting slechts bij uitgever Reed Elsevier. AkzoNobel, Shell en Unilever zijn daar nu wat betreft de AEX bijgekomen. Bij de Midkap gaat het om BinckBank, Logica en Mediq.

Als de bestuurders het gewenste belang niet kunnen opbouwen uit hun aandelenbonus, moeten ze bijkopen. Er zijn ook beloningscommissies die dit nog niet verplicht stellen, maar wel in het jaarverslag melden dat aandelenbezit wordt aangemoedigd onder bestuursleden. Voorbeelden hiervan zijn KPN, Heineken en SBM Offshore. Bij bouwbedrijf Heijmans en Wavin (leidingsystemen) kan het bestuur ervoor kiezen de kortetermijnbonus deels om te zetten in aandelen.

Commissarissen
Het idee achter bovengenoemde verplichting en ‘aanmoediging’ is dat de eigen belangen van de bedrijfstop meer in lijn komen met die van de aandeelhouders. De beloningsstructuur gaat op deze wijze meer lijken op die bij private-equitybedrijven, waar het heel gebruikelijk is dat het bestuur een belang neemt. Bij de grootste Nederlandse beursfondsen neemt bovendien ook het aandelenbezit onder commissarissen toe. Dit komt vooral doordat buitenlandse beleggers dit vragen.

Basissalaris uitgangspunt
Uitgangspunt voor de omvang van het belang van de bestuurder is vaak het basissalaris. Hans Wijers bijvoorbeeld, bestuursvoorzitter van chemiebedrijf AkzoNobel, heeft in vijf jaar een pakket moeten opbouwen van drie keer zijn basis jaarsalaris van € 766.000,-. Paul Polman, bestuursvoorzitter van voedingsmiddelengigant Unilever, werd in vier jaar verplicht een belang op te bouwen ter waarde van vier keer zijn basissalaris van € 1 miljoen.

VEB
Bij de Vereniging van Effectenbezitters is met grote instemming gereageerd naar aanleiding van bovenstaande ontwikkeling. Jan Maarten Slagter, directeur van de VEB: “Dit is de manier om waarde te creëren en alle belangen in evenwicht te brengen. Ze voelen het in hun eigen portemonnee.”

Her en der is wel gesteld dat bij deze ontwikkeling het gevaar bestaat dat te sterke nadruk komt te liggen op de – kortetermijn – koersontwikkeling. Jan Bouwens, beloningsdeskundige en hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg, ziet dat gevaar toch niet: “Dit is het beste wat een bedrijf kan doen. De top wordt ondernemer. De topbestuurders mogen de aandelen bovendien niet op korte termijn verkopen, dus deze kunnen ook niet in de verleiding komen de koers op te stuwen.’’